Eυρωπαίοι επιστήμονες ακολούθησαν το δορυφόρο που έπεσε στη Γη

Οι επιστήμονες της ESA παρακολούθησαν από κοντά την πτώση του δορυφόρου UARS στη Γη στις 24 Σεπτεμβρίου. Το γραφείο που ειδικεύεται στη διαχείριση «διαστημικών σκουπιδιών» συμμετείχε στη συντονισμένη προσπάθεια της ΝΑSA και της διεθνούς κοινότητας να προβλεφθούν οι πιθανοί κίνδυνοι.

Ο δορυφόρος της NASA με το πλήρες όνομα Upper Atmosphere Research Satellite (UARS) εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα στις 24 Σεπτεμβρίου 2001 μεταξύ 06:23 and 08:09 ώρα Ελλάδος. Η ακριβής ώρα και τοποθεσία όπου τα απομεινάρια του 5,6 τόνων δορυφόρου έπεσαν δεν έχει προσδιοριστεί. Ωστόσο, δεν έχουν αναφερθεί τραυματισμοί, ούτε ζημιές.

Από την απαρχή της «διαστημικής εποχής», δεν έχει καταγραφεί κανένα περιστατικό τραυματισμού από θραύσματα δορυφόρων μετά την επανείσοδό τους στην ατμόσφαιρα της Γης.

«Η τριβή του αέρα επιβραδύνει την κίνηση του δορυφόρου, ο οποίος μπορεί αρχικά να έχει ταχύτητα μεγαλύτερη από 27.000 χιλιόμετρα την ώρα. Τα θραύσματα του, ωστόσο, προσκρούουν στην επιφάνεια της Γης με ταχύτητα που δεν ξεπερνάει τα 200 χιλιόμετρα την ώρα,» επισήμανε ο καθ. Heiner Klinkrad που ηγείται του γραφείου της ESA που ειδικεύεται στα διαστημικά σκουπίδια.

Κεντρικός ο ρόλος της ESA

Οι επιστήμονες της ESA παρακολούθησαν την επανείσοδο του δορυφόρου UARS στη γήινη ατμόσφαιρα μαζί με τους επιστήμονες από όλο τον κόσμο που στελεχώνουν την Inter-Agency Debris Coordination Committee (IADC). Παράλληλα, ενημέρωναν τις Ευρωπαϊκές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας.

Η IADC προσφέρει ένα κοινό τόπο συζήτησης για το συντονισμό προσπαθειών αντιμετώπισης των κινδύνων που εγκυμωνούν τα διαστημικά σκουπίδια, απομεινάρια δορυφόρων που δεν χρησιμοποιούνται πια. Ανάμεσα στις διαστημικές υπηρεσίες που συμμετέχουν είναι η ESA και εθνικές υπηρεσίες διαστήματος από όλη την Ευρώπη.

Τα τελευταία χρόνια, η IADC έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο επικοινωνίας το οποίο συμβάλλει στην εκτίμηση των πιθανών κινδύνων από την επανείσοδο διαστημικών σκουπιδιών στην ατμόσφαιρα της Γης μέσα από την ανταλλαγή δεδομένων και προβλέψεων αλλαγών στην τροχιά τους.

Η καρδιά του κέντρο πληροφοριών της IADC

Το κέντρο υπολογιστών της IADC, όπου φυλάσσονται τα δεδομένα που συγκεντρώνονται από κάθε γωνιά της Γης, βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Διαστημικών Επιχειρήσεων (ESOC) στο Darmstadt της Γερμανίας και τη διαχείρισή του έχει αναλάβει το Γραφείο Διαστημικών Σκουπιδιών της ESA.

«Σύμφωνα με τα κριτήρια που έχει θέσει η IADC, η επανείσοδος του δορυφόρου UARS την περασμένη εβδομάδα δεν μπορούσε να χαρακτηριστεί ως υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, αποτέλεσε το αντικείμενο της ετήσιας δοκιμαστικής άσκησης, η οποία πραγματοποιείται μετά από πρωτοβουλία της NASA,» πρόσθεσε ο καθ. Klinkrad.

Τα αποτελέσματα που συγκεντρώθηκαν από τη δοκιμαστική άσκηση θα χρησιμοποιηθούν από υπηρεσίες διαστήματος για να βελτιώσουν τα θεωρητικά μοντέλα τους και να γίνουν οι προβλέψεις αλλαγών της τροχιάς των διαστημικών σκουπιδιών περισσότερο ακριβείς.

Το Γραφείο Διαστημικών Σκουπιδιών της ESA συμμετέχει για περισσότερα από 20 χρόνια στις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας να κατανοήσει καλύτερα τις αλλαγές στην τροχιά διαστημικών σκουπιδιών, και στο σχεδιασμό μέτρων για την αντιμετώπιση των κινδύνων που εγκυμωνεί η επανείσοδό τους στην γήινη ατμόσφαιρα.

H Ευρώπη προετοιμάζεται για το μέλλον

Το 2009 ξεκίνησε το Space Situational Awareness Preparatory Programme (SSA-PP), ένα πρόγραμμα της ESA με σκοπό να ενισχύσει τις ικανότητες ανίχνευσης διαστημικών σκουπιδιών, πρόβλεψης και εκτίμησης του κινδύνου που εγκυμωνεί η επανείσοδό τους στη γήινη ατμόσφαιρα, καθώς και της επίδρασης του διαστημικού καιρού.

«Ο στόχος του προγράμματος SSA-PP είναι να ενισχυθούν οι ικανότητες της Ευρώπης ώστε μπορεί να προβλέπει με ακρίβεια και να παρακολουθεί από κοντά τέτοιου είδους γεγονότα,» σημείωσε ο Nicolas Bobrinsky που διευθύνει το Γραφείο SSA-PP.

«Περισσότερο ακριβείς προβλέψεις θα βοηθήσουν τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας να αντιδούν με τον κατάλληλο τρόπο, προστατεύοντας ανθρώπους από τραυματισμό, καθώς και τις περιουσίες τους.»

http://www.esa.int/esaCP/SEMDBW6UXSG_Greece_0.html

www.ofa.gr

Οι τελευταίες στιγμές του δορυφόρου UARS. Παρατηρήστε τον σήμερα το βράδυ.

Ο ανενεργός δορυφόρος UARS της NASA έφτασε στο τέλος της ζωής του και η καταστροφή του στην ατμόσφαιρα της Γης προσδιορίζεται (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία) από τις 9 το βράδυ της 23ης Σεπτεμβρίου έως τις 11 το πρωί της 24ης. Το σημείο πρόσκρουσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, παρά μόνο δύο ώρες πριν την είσοδο στην ατμόσφαιρα.

Το βράδυ της Παρασκευής θα είναι ορατός από την Θεσσαλονίκη και από άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Για την Θεσσαλονίκη θα ανατείλει στις 21.02 (ώρα Ελλάδος) στον νοτιοδυτικό ουρανό στον αστερισμό του Σκορπιού, θα περάσει πολύ κοντά από τον Αλτάιρ στις 21:05:23, λίγα δευτερόλεπτα μετά θα βρίσκεται στο μέγιστο ύψος του (68 μοίρες) στον αστερισμό του Κύκνου και θα δύσει στις 21:08:51 στα βορειοανατολικά, στον αστερισμό του Περσέα. 

Οι ώρες δεν είναι απόλυτα ακριβείς επειδή η τροχιά του χάνει ύψος όσο πλησιάζει την ατμόσφαιρα και η ταχύτητα του μειώνεται. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η καταστροφή του να αρχίσει πριν την προβλεπόμενη ώρα, έτσι όποια παρατήρηση γίνει είναι πολύτιμη.

Εφοδιαστείτε με φωτογραφικές μηχανές ή βιντεοκάμερες και αν δείτε περισσότερα από ένα φωτεινά σημεία να διασχίζουν τον ουρανό καταγράψτε με ακρίβεια την θέση (σε σχέση με τα αστέρια) και την ώρα.Όσοι διαθέτουν πρόγραμμα πρόβλεψης για δορυφόρους όπως το Heavensat μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα παρακάτω στοιχεία TLE για τον δορυφόρο. 

Τα τελευταία από το space-track.org είναι:

1 21701U 91063B   11266.13547510  .03593875  11504-4  38862-3 0  6275

2 21701 056.9373 267.0416 0005916 017.3592 342.7453 16.36702003109028

Στην ιστοσελίδα του ΟΦΑ θα αναρτούνται τα νεότερα στοιχεία από το space-track.org μόλις γίνονται γνωστά.

www.ofa.gr

Ανενεργός δορυφόρος της NASA θα καταπέσει στο έδαφος.

Ένας, νεκρός εδώ και χρόνια, ερευνητικός δορυφόρος της NASA αναμένεται να καταστραφεί στην ατμόσφαιρα της Γης τις επόμενες ημέρες σύμφωνα με αξιωματούχους της υπηρεσίας. 

Ο δορυφόρος UARS (Upper Atmosphere Research Satellite) τέθηκε εκτός λειτουργίας το 2005 και άρχισε να χάνει ύψος έκτοτε με αργό ρυθμό. 

Η επανείσοδος του υπολογίζεται στις 23 Σεπτεμβρίου (συν ή πλην μια ημέρα) και η περιοχή όπου μπορεί να πέσει εκτείνεται από τον Καναδά και την βόρεια Ευρώπη έως την άκρη της νότιας Αμερικής, μια περιοχή που ορίζεται από την τροχιά του δορυφόρου, η οποία έχει κλίση 57 μοιρών. 

Η ηλιακή δραστηριότητα (που επηρεάζει την ατμόσφαιρα της Γης), οι εναλλαγές στο βαρυτικό πεδίο της Γης και ο προσανατολισμός του δορυφόρου, καθιστούν δύσκολο τον επακριβή προσδιορισμό του σημείου και της ώρας επανεισόδου στην ατμόσφαιρα. Ακόμη και δύο ώρες πριν την επαφή του με την ατμόσφαιρα το πιθανό σημείο πτώσης θα βρίσκεται οπουδήποτε σε μια περιοχή 10.000 χιλιομέτρων. 

Το μεγαλύτερο μέρος του δορυφόρου θα καταστραφεί κατά την επαφή του με την ατμόσφαιρα, όμως 26 κομμάτια (με το μεγαλύτερο να ζυγίζει 150 κιλά) θα φτάσουν μέχρι το έδαφος. Η NASA ανακοίνωσε ότι οι πιθανότητες να τραυματιστεί κάποιος από αυτά είναι πάρα πολύ μικρές, περίπου 1 στις 3200. Η ζώνη πτώσης υπολογίζεται σε 800 χιλιόμετρα και αν βρίσκεται κοντά σε κατοικημένη περιοχή, το θέαμα θα είναι συναρπαστικό. 

Ο δορυφόρος έχει μήκος 11 μέτρα, πλάτος 4,5 και τέθηκε σε τροχιά από το διαστημικό λεωφορείο Discovery το 1991. Μελετούσε την ατμόσφαιρα της Γης και το στρώμα του όζοντος και στοίχισε 750 εκ. δολάρια. Τον Οκτώβριο του 2010 ακόμη και ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός πραγματοποίησε ελιγμό διαφυγής για να μην συγκρουστεί με τον δορυφόρο ο οποίος χάνοντας συνεχώς ύψος έφτασε στο επίπεδό του.

Η σελίδα της NASA με τις τελευταίες ανακοινώσεις: http://www.nasa.gov/mission_pages/uars/index.html

www.ofa.gr