Φωτογραφίες από την Συνεστίαση για τα 14 χρόνια του Ομίλου

www.ofa.gr

Το Hubble παρατηρεί την ζωή και τον θάνατο σε ένα σφαιρωτό σμήνος

Μια νέα εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble δείχνει το σφαιρωτό σμήνος NGC 1846 το οποίο βρίσκεται στην άλω του Μεγάλου Νέφους του Μαγγελάνου, έναν συνοδό νάνο γαλαξία του δικού μας Γαλαξία, ορατό μόνο από το νότιο ημισφαίριο.

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της εικόνας, εκτός από τους γαλαξίες που διακρίνονται στο μακρινό υπόβαθρο, είναι μια μικρή πράσινη κηλίδα η οποία υποδηλώνει την ύπαρξη ενός πλανητικού νεφελώματος, το οποίο πιθανόν ανήκει στο σφαιρωτό σμήνος.

Τα πλανητικά νεφελώματα είναι επεκτεινόμενα κελύφη ιονισμένων αερίων που αποβάλλονται κατά το τέλος της ζωής μερικών άστρων, όταν αυτά γίνονται ερυθροί γίγαντες. Χωρίς αυτά τα στρώματα αερίων, ο πυρήνας του άστρου εκτίθεται και εκπέμπει υπεριώδη ακτινοβολία η οποία ιονίζει τα αέρια κάνοντας τα να λάμπουν. Το πράσινο χρώμα οφείλεται στον ιονισμό του οξυγόνου που υπάρχει στα στρώματα αυτά.

Τα πλανητικά νεφελώματα είναι ένα σχετικά βραχύβιο φαινόμενο, που διαρκεί λίγες δεκάδες χιλιάδες χρόνια, σε σύγκριση με την τυπική διάρκεια ζωής ενός αστέρα, που φτάνει τα δισεκατομμύρια χρόνια

Αν και δεν είναι απόλυτα σίγουρο αν το πλανητικό νεφέλωμα ανήκει στο σφαιρωτό σμήνος ή είναι μια τυχαία ευθυγράμμιση, μετρήσεις που έγιναν συγκλίνουν στην πρώτη περίπτωση. Το σμήνος και το πλανητικό νεφέλωμα βρίσκονται σε απόσταση 160 χιλιάδων ετών φωτός από την Γη.

Πηγή: http://hubblesite.org/

www.ofa.gr

Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble φωτογραφίζει κοσμικές φυσαλίδες

Πολλές από τις διάσημες εικόνες του Hubble δείχνουν συνήθως κομψούς σπειροειδείς ή ελλειπτικούς γαλαξίες, τα σχήματα των οποίων είναι αντιπροσωπευτικά για γαλαξίες μεγάλου μεγέθους. Οι μικρότεροι σε μέγεθος, όπως ο ακανόνιστος γαλαξίας Holmberg II, εμφανίζουν μεγάλη ποικιλομορφία και είναι δύσκολο να ταξινομηθούν. Το ακαθόριστο σχήμα αυτού του γαλαξία είναι διάστικτο από μεγάλες λαμπερές φυσαλίδες αερίου, όπως απεικονίζεται στην εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.

Οι περίπλοκοι φωτεινοί θύλακες αερίου στον γαλαξία Holmberg II είναι αποτέλεσμα της έντονης ζωής πολλών γενεών αστέρων. Αστέρες με μεγάλη μάζα δημιουργούνται σε περιοχές με μεγάλη πυκνότητα αερίων και κατά την διάρκεια της ζωής τους απωθούν αυτό το υλικό μέσω των ισχυρών αστρικών ανέμων τους. Στο τέλος της ζωής τους εκρήγνυνται σαν σουπερνόβα και τα κρουστικά κύματα εκσφενδονίζονται με μεγάλες ταχύτητες ανεβάζοντας την θερμοκρασία του αερίου και δημιουργούν τους λεπτούς σχηματισμούς που βλέπουμε σήμερα.

Ο γαλαξίας Holmberg II αποτελεί ένα μωσαϊκό πυκνών περιοχών αστρογένεσης και εκτεταμένων περιοχών χαμηλής πυκνότητας μεγέθους χιλιάδων ετών φωτός. Ανήκοντας στην κατηγορία των νάνων γαλαξιών ο Holmberg II δεν εμφανίζει ούτε σπείρες, όπως ο Γαλαξίας μας, ούτε πυκνό φωτεινό πυρήνα όπως οι ελλειπτικοί γαλαξίες. Σε αυτό το περιβάλλον χαμηλής βαρυτικής επίδρασης, οι φωτεινοί σχηματισμοί που παρατηρούνται, διατηρούν το σχήμα τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αν και μικρός σε μέγεθος εμφανίζει ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά. Το ασυνήθιστο σχήμα του τον έχει συμπεριλάβει στον Άτλαντα των Παράξενων Γαλαξιών του Halton Arp (Halton Arp’s Atlas of Peculiar Galaxies). Ο γαλαξίας φιλοξενεί μια πολύ φωτεινή πηγή ακτίνων Χ στο μέσο των τριών φυσαλίδων στο άνω δεξιό τμήμα της εικόνας. Η πηγή της έντονης ακτινοβολίας δεν είναι ακόμη γνωστή, ωστόσο πιθανολογείται η ύπαρξη μιας μεσαίου μεγέθους μαύρης τρύπας η οποία απορροφά υλικό από την γύρω περιοχή.

Η εικόνα είναι σύνθεση εκθέσεων στο ορατό και στο εγγύς υπέρυθρο τμήμα του φάσματος από την κάμερα ACS (Advanced Camera for Surveys) του Hubble.

http://www.spacetelescope.org/news/heic1114/

© Όμιλος Φίλων Αστρονομίας • www.ofa.gr

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός διασχίζει τον δίσκο της Σελήνης

Η σημερινή φωτογραφία στην ιστοσελίδα Earth Science Picture of the Day ανήκει στο μέλος του ΟΦΑ, Κώστα Εμμανουηλίδη και απεικονίζει τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό καθώς διασχίζει τον σεληνιακό δίσκο. 

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στις 3 Ιουνίου το μεσημέρι από το Κριαρίτσι Χαλκιδικής και αποτελεί σύνθεση πολλών διαδοχικών καρέ.

www.ofa.gr

5η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων

Ένα υπέροχο τριήμερο πέρασαν οι πάνω από 500 φίλες και φίλοι των άστρων που βρέθηκαν στις κατασκηνώσεις της Κουρούνας στους Φιλιππαίους Γρεβενών στις 29, 30 και 31 Ιουλίου.

Ο καιρός, η τοποθεσία, ο καθαρός σκοτεινός ουρανός, η άρτια διοργάνωση, η ανιδιοτελής και ακούραστη δραστηριοποίηση των μελών της Οργανωτικής Ομάδας, οι όμορφες παρέες που κατέφθασαν με κάθε μέσο από όλη την Ελλάδα (και όχι μόνο), η υψηλού επιπέδου κατάρτιση των εισηγητών των εργαστηρίων που αφιλοκερδώς μετέφεραν σε κάθε ενδιαφερόμενο την εξειδικευμένη γνώση τους, η ποιητική διάθεση των φίλων που ξενάγησαν τους επισκέπτες στα μυστικά του έναστρου ουρανού, η προθυμία των ερασιτεχνών αστρονόμων να δώσουν σε όλες και όλους την ευκαιρία να θαυμάσουν τα ουράνια αντικείμενα μέσα από τον εξοπλισμό τους, την ώρα που αποτύπωναν φωτογραφικά τις ομορφιές του Σύμπαντος, η γενναιόδωρη συνεισφορά των χορηγών (ειδική μνεία αξίζει στο “Πλανητάριο Θεσσαλονίκης”), η βοήθεια των οποίων ήταν καθοριστική για να πάνε όλα καλά, η προθυμία του Δημάρχου Γρεβενών και των συνεργατών του να συνδράμουν στην υλοποίηση της ιδέας, η τιμητική παρουσία των κ.κ. Θανάση Οικονόμου και Γιάννη Σειραδάκη που βρέθηκαν κοντά στους ερασιτέχνες αστρονόμους για να μιλήσουν σ΄ αυτούς, να τους μεταδώσουν κάτι από τη σοφία και την εμπειρία τους και να τους δώσουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν σκέψεις και απόψεις μαζί τους, είχαν ως αποτέλεσμα την από κάθε πλευρά επιτυχία της πρόσφατης Εξόρμησης.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε παράλληλες εκδηλώσεις, που έδιναν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να κάνουν μια μικρή εκδρομή, με τους ειδικούς της Overland, στο απαράμιλλου κάλλους φυσικό περιβάλλον της περιοχής και στα παιδιά να απασχοληθούν δημιουργικά με διάφορες δραστηριότητες. 

Έκπληξη αποτέλεσε για όλους το γεύμα προσφορά του διοργανωτή Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, που ετοιμάσθηκε από τα ίδια τα μέλη της Οργανωτικής Ομάδας, υπό την καθοδήγηση της ευγενικώς προσφερθείσης καθηγήτριας - ιδιοκτήτριας σχολής μαγειρικής & ζαχαροπλαστικής κ. Βιργινίας Λεβή, με ένα μενού ομολογουμένως πλουσιότατο, ενώ ξεχωριστή νότα έδωσε στη Συνάντηση η παράσταση Θεάτρου Σκιών από τον Τηλέμαχο.

Η Ερασιτεχνική Αστρονομική Κοινότητα περιμένει με αγωνία να πληροφορηθεί ποιος Σύλλογος θα αναλάβει την επόμενη Πανελλήνια Εξόρμηση και πού θα είναι το ραντεβού για το 2012.

Τα λέμε του χρόνου λοιπόν!!





www.ofa.gr

Σουπερνοβα στον γαλαξία Μ51

Ένα από τα πιο φωτεινά σουπερνόβα ανακαλύφθηκε στις 2 Ιουνίου από Γάλλους αστρονόμους. Πρόκειται για το τρίτο σουπερνόβα που εκρήγνυται τα τελευταία 17 χρόνια στον γαλαξία Μ51, στον αστερισμό των Θηρευτικών Κυνών. Είναι αρκετά φωτεινό ώστε να μπορούμε να το παρατηρήσουμε με τηλεσκόπιο, ωστόσο η φωτεινότητα του θα αρχίσει να φθίνει σιγά σιγά ακολουθώντας τους κανόνες που περιγράφουν τις εκρήξεις υπερκαινοφανών.
Στις 4 Ιουνίου η ομάδα παρατήρησης του ΟΦΑ εξόρμησε στον Ταξιάρχη Χαλκιδικής, και στόχευσαν τον γαλαξία. Στις παρακάτω φωτογραφίες του Θ. Γιαουρτσή φαίνεται ο γαλαξίας πριν την έκρηξη του σουπερνόβα (φωτογραφία από τις 26 Μαρτίου) και μετά (στις 4 Ιουνίου)(κλικ για μεγέθυνση)

26 Μαρτίου

4 Ιουνίου

Στην παρακάτω εικόνα έχει γίνει σύνθεση των δυο φωτογραφιών με την τεχνική που χρησιμοποιούν οι ερασιτέχνες για την εύρεση υπερκαινοφανών. Οι δυο εικόνες εναλλάσονται γρήγορα (blink) και έτσι ο εντοπισμός είναι ευκολότερος. Μπορείτε να το εντοπίσετε?

www.ofa.gr